မြန်မာအဘိဓာန်အက္ခရာစဉ်နည်း

မြန်မာအက္ခရာစဉ်ရာတွင်

၁။ ဗျည်းအက္ခရာစဉ်

၂။ ဗျည်းတွဲ

၃။ သရကာရန်

၄။ အသတ်ကာရန် ဟူ၍ ၄ ဆင့်ရှိပါသည်။

၁။ ဗျည်းအက္ခရာစဉ်

******************

ဗျည်းအက္ခရာ စဉ်ရာတွင် က မှ အ အထိ အစဉ်လိုက်သာဖြစ်သည်။ မှတ်သားရန်မှာ ဉကလေးကို ညကြီးရှေ့တွင် စဉ်ရသည်။ 

ဥပမာ

>>>ဗျည်းစဉ်များကို သိရန် အောက်ပါစာများကို အက္ခရာစဉ်ကြည့်ပါ။

အိတ်ကပ်၊ ခါသာ၊ မာလာ၊ ငါးသိုင်း၊ ဉာဏ၊ ညအခါ၊ ကတိ။

ကတိ၊ ခါသာ၊ ငါးသိုင်း၊ ဉာဏ၊ ညအခါ၊ မာလာ၊ အိတ်ကပ်။ ဟု အဖြေရပါသည်<<<

၂။ ဗျည်းတွဲ

**********

ပင့်၊ရစ်၊ဆွဲ၊ထိုး သည် ယ၊ရ၊ဝ၊ဟ ၏ စာလုံးဆင့်ပုံစံ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ယ၊ရ၊ဝ၊ဟ အစဉ်လိုက်အတိုင်းစဉ်ရသည်။

ကျ၊ကြ၊ကှ၊ကွ။ ကျွ၊ ကြွ။ ကျှ၊ကြှ၊ကွှ။ ကျွှ၊ကြွှ။ (ကဗျည်းနှင့် ပေါင်းပြထားပါသည်)

ရှင်းအောင်ပြရပါက

ကျ=က ယ။ ကြ=က ရ။ ကှ=က ဟ။ ကွ=က ဝ

ကျွ=က ယ ဝ။ ကြွ=က ရ ဝ

ကျှ=က ယ ဟ။ ကြှ=က ရ ဟ။ ကွှ=က ဝ ဟ

ကျွှ=က ယ ဝ ဟ။ ကြွှ=က ရ ဝ ဟ

ဖြစ်ပါသည်။

ဥပမာ

>>>မျောက်ကြီး၊ မွဲတေ၊ မျှတ၊ မြို့မ၊ မှတ်ခြင်၊ မြွေပါ၊ မွှေးပျံ့။

မျောက်ကြီး၊ မြို့မ၊ မွဲတေ၊ မှတ်ခြင်၊ မြွေပါ၊ မျှတ၊ မွှေးပျံ့။ <<<

 ၃။သရကာရန်

************

သရကာရန် ၂၂ လုံးရှိပါသည်။ အလွယ်တကူမှတ်ရန် အ၊အိ၊အု၊အေ၊အဲ၊အော၊အံ၊အို သရကာရန် ၈ လုံးကို အရင်မှတ်သားပြီး ထပ်ဖြည့်ရပါသည်။

အ၊ အာ၊ အား

အိ၊ အီ၊ အီး

အု၊ အူ၊ အူး

အေ၊ အေ့၊ အေး

အဲ၊ အဲ့

အော၊ အော့၊ အော်

အံ၊ အံ့

အို၊ အို့၊ အိုး

ဥပမာ

>>>မီးရထား၊ မာလာ၊ မုသား၊ မော်လမြိုင်၊ မဒမ၊ မံသ၊ မိုးကောင်း၊ မဲပြာ၊ မေးခွန်း၊ မိဘ။

မဒမ၊ မာလာ၊ မိဘ၊ မီးရထား၊ မုသား၊ မေးခွန်း၊ မဲပြာ၊ မော်လမြိုင်၊ မံသ၊ မိုးကောင်း။ <<<

၄။အသတ်ကာရန်

****************

မြန်မာအသတ် ၁၀ ခုသာရှိသည်။ အလွယ်တကူမှတ်ရန်မှာ ကဝဂ်၊ စဝဂ်၊ တဝဂ်၊ ပဝဂ် တို့၏ အစနှင့် အဆုံးအက္ခရာများ အဝဂ်ဗျည်းတွင် ယ စုစုပေါင်း ၁၀ လုံးရပါသည်။ 

(က်၊င်။ စ်၊ ဉ်၊ည်။ တ်၊န်။ ပ်၊မ်။ ယ်)

အဆိုပါ အသတ်ဆယ်မျိုးကို အ၊အိ၊အု၊အော၊အို ဟူသော သရ ၅  လုံးနှင့် ပေါင်းစပ်ပါက ပေါင်းနိုင်သမျှ အသတ်ကာရန်များကို ရပါသည်။

-က်= အက်၊ အုတ်၊ အောက်၊ အိုက်

-င်= အင်(အင့်၊ အင်း)၊ အောင်(အောင့်၊ အောင်း)၊ အိုင်(အိုင့်၊ အိုင်း)

-စ်= အစ်

-ဉ်= အဉ်(အဥ့်၊ အဉ်း)

-သည်= အည်(အည့်၊ အည်း)

-တ်= အတ်၊ အိတ်၊ အုတ်

-န်= အန်(အန့်၊ အန်း)၊ အိန်(အိန့်၊ အိန်း)၊ အုန်(အုန့်၊ အုန်း)

-ပ်= အပ်၊ အိပ်၊ အုပ်

-မ်= အမ်(အမ့်၊ အမ်း)၊ အိမ်(အိမ့်၊ အိမ်း)၊ အုမ်/အုံ(အုမ့်/အုံ့၊ အုမ်း/အုံ

-ယ်= အယ်

အုမ် နှင့် အုံ အတူတူဖြစ်သည်။ အုံ၊ အုံ့၊ အုံး ကို မသတ်ဟုမှတ်ရသည်။ သို့သော် အုမ်ပြီးမှ အုံ၊ အုမ့်ပြီးမှ အုံ့၊ အုမ်းပြီးမှ အုံး စဉ်ရသည်။

တစ်ချို့သော့ အသတ်များတွင် အောက်မြစ် နှင့် ဝိဇ္ဇသနီ ပေါင်းပါက အသံပွားများရရှိပါသည်။ ဥပမာ- အင်(အင့်၊ အင်း)

ဥပမာ

>>>မုံရွာ၊ မုန်းပင်၊ မိန်းမ၊ မုန့်စား၊ မန်းမြို့၊ မိတ်ဆွေ၊ မင်အိုး၊ မက်မော၊ မောင်းမ၊ မိုင်တိုင်

မက်မော၊ မင်အိုး၊ မောင်းမ၊ မိုင်တိုင်၊ မိတ်ဆွေ၊ မန်းမြို့၊ မိန်းမ၊ မုန့်စား၊ မုန်းပင်၊ မုံရွာ <<<

အပေါ်တွင် ပြထားခဲ့သော မ အက္ခရာစာလုံးကို စုပေါင်းကြည့်ပါက အောက်ပါအတိုင်းရပါသည်။

>>>မဒမ၊ မာလာ၊ မိဘ၊ မီးရထား၊ မုသား၊ မေးခွန်း၊ မဲပြာ၊ မော်လမြိုင်၊ မံသ၊ မိုးကောင်း၊ မက်မော၊ မင်အိုး၊ မောင်းမ၊ မိုင်တိုင်၊ မိတ်ဆွေ၊ မန်းမြို့၊ မိန်းမ၊ မုန့်စာ၊ မုန်းပင်၊ မုံရွာ၊ မျောက်ကြီး၊ မြို့မ၊ မွဲတေ၊ မှတ်ခြင်၊ မြွေပါ၊ မျှတ၊ မွှေးပျံ့။ <<<

မှတ်ချက်

********

၁။ ပါဌ်ဆင့်ပုဒ်များ၊ ကင်းစီးပုဒ်များကို ရိုးရိုးအသတ်နှင့် တစ်ပေါင်းတည်းစဉ်ရသည်။

ဥပမာ- ခတ်တက်(ရိုးရိုး)၊ ခတ္တာ(ပါဌ်ဆင့်)။ 

သင်ဖြူးဖျာ(ရိုးရိုး)၊ သငေ်္ဘာ(ကင်းစီး)

၂။ သံယုဂ်ဗျည်းများကို အမြင်အတိုင်း ရိုးရိုးအက္ခရာနောက်မှ စဉ်သည်။

ဥပမာ- ဉ၊ ည၊ ယ၊ ယျ

၃။ ဝိသဇ္ဇနီသံပါသည်ဖြစ်စေ၊ မပါသည်ဖြစ်စေ စာလုံးပေါင်းအတိုင်း စဉ်သည်။

ဥပမာ- ဧချင်း (အေ အုပ်စု)၊ ဧရာဝတီ (အေ အုပ်စု)

ပါဠိအက္ခရာစဉ်နည်း

******************

ပါဠိအက္ခရာစဉ်နည်းသည် မြန်မာ အက္ခရာစဉ်နည်းနှင့် တူပါသည်။ ပါဠိတွင် အ၊ အာ၊ ဣ၊ ဤ၊ ဥ၊ ဦ၊ ဧ၊ ဩ သရ ၈ လုံးလာပြီးမှသာ က မှ ဠ အထိ ဗျည်းများကို စဉ်သည်။

အကိုးအကား- ရန်ကုန်ကွန်ပျူတာတက္ကသိုလ်၊ မြန်မာစာရွေးချယ်ချက်။